17 05 2016

mezopotamya medeniyetleri

* Mezopotamya medeniyeti, başta Anadolu, Ege ve Mısır medeniyetleri olmak üzere birçok medeniyeti etkilemiştir. A) SÜMERLER: * Orta Asya kökenlidirler. M.Ö. 4000 yılında güney Mezopotamya'ya gelmişlerdir. * Şehir devletleri halinde yaşamışlardır, (Ur, Uruk, KİŞ, Lagaş, Nippur) * Rahip - kral özelliği görülür. * Çok tanrılı inanç vardır, ahiret inançları zayıftır. * Ziggurat denilen çok katlı, çok amaçlı tapınakları vardır. * M.Ö. 3000 yılında çivi yazısını bulmuş ve tarihi çağları başlatmışlardır. * Urgakina kanunları tarihte bilinen ilk yazılı kanunlardır. (Bilinen ilk hukuk devleti Sümerler). * Kanunlar hafiftir ve fidye esası vardır. * Gılgamış, Yaratılış, Tufan gibi dini nitelikli destanları vardır. * Herkes askerdir. * Taş olmadığı için kalıcı mimari eserleri yoktur. * Astronomi, takvim, matematik gelişmiştir. B) AKADLAR: * Sami kökenlidirler. * Akade adlı başkentleri vardır. (Tarihte bilinen ilk merkezi devlet veya imparatorluktur.) * İlk düzenli ordu Akadlar'da görülür. * Tarım gelişmiştir. Su kanalları yapmışlardır. * Zafer anıtı ve Agade tapınakları mimari eserleridir. C) BABİLLER: * Sami kökenlidirler. Başkent Babillion'dur. * Hammurabi kanunları ilk anayasa niteliğindeki kanunlardır. * Daha serttir ve "kısas"a dayalıdır. * Hammurabi kanunları, Mezopotamya'nın Samileştirilmesini amaçlar. * Rahip - kral özelliğine son vermiş, ilk dünyevi devlet, ilk mutlak krallığı kurmuştur. * Yahudiler, II. Babil devleti zamanında sürgün edilmiştir. * Babil Asma Bahçeleri ve Babil Kulesi meşhurdur. D) ASURLAR: * Merkez Ninova'dır. * Kuzey Mezopotamya'da kurulmuştur. Bölge tarıma elverişli olmadığı için ticaretle uğraşmış¬lardır. * Anadolu'nun içlerine kadar (Kayseri - Kültepe) gelmişler, koloniler kurmuşlar ve burada çivi yazılı tabletler bırakmışlardır. * Anadolu'da tarihi çağları başlatan ve ilk yazıyı getiren Asurlar'dır. * İlk sömürge imparatorluğudur. * Asur kanunları çok sert ve vahşidir. * İlk kütüphane Ninova'da kurulmuştur. E) ELAMLAR: Başkentleri Sus'tur. Sami kökenlidirler. Önemli bir varlık ortaya koyamamışlardır. 5. İRAN MEDENİYETİ : * İran'da ilk Partlar, sonra Medler yaşamıştır. MÖ 6. yy.da Persler Medler'i yıkmışlardır. * Çok büyük bir imparatorluk kurmuşlardır, (indus Nehri'nden Ege Denizi'ne, Kafkaslar'dan Basra Körfezi'ne kadar) * Ülkeyi "satraplık" denilen eyaletlere ayırmışlardır. * Ticaret gelişmiştir. (Ticaret yolları üzerinde oldukları için) * Tarihte bilinen ilk posta teşkilatını kurmuşlardır. * Zerdüştlük dini (ateşperest) hakimdir. * Büyük İskender son vermiştir. 6. İBRANİ MEDENİYETİ: * Sami kökenlidirler merkezleri Kudüs'tür. * Dinleri Musevilik'tir (Milli bir din). Tanrılarına Yahova, kitaplarına Tevrat denir. * Bilinen ilk tek tanrılı dindir. Hz. Süleyman zamanında büyük bir devlet haline gelmişlerdir. Babiller zamanından başlayan sürgün hayatları birkaç bin yıl devam etmiştir. * Hz. Süleyman Mabedi önemli eserlerindendir. 7. FENİKE MEDENİYETİ: * Sami kökenlidirler. * Kuruldukları bölge Lübnan çevresidir. * Tarımdan ziyade denizcilik ve deniz ticaretinde gelişip koloniler kurmuşlardır. * Şehir devletleri halinde yaşamışlardır. (Sidon, Biblos, Sayda, Sur) * Kolonilerine sadece ekonomik amaçlarla gittikleri için uzun süre tutunamamışlardır. * Alfabeyi (harf yazısı) ilk kez Fenikeliler bulmuştur. (Daha sonra İyon, Yunan ve Romalılar geliştirmiş, Lâtin Alfabesi oluşmuştur.) 8. MISIR MEDENİYETİ : * Kapalı bir bölge olduğu ve toplumun tutuculuğundan dolayı çevreden fazla etkilenmemişler, bu yüzden tarih öncesi dönemleri sırasıyla yaşayan tek toplumdur. * Önceleri Nom (veya Nomos) denilen şehir devletleri vardır. Sonraları merkezi krallık gerçek-leşmiştir. * Değişik hanedanlar yönetime hakimdir. * Firavunlar tanrı - kral özelliği gösterirler. (Bu özelliklerinden dolayı hukuk sistemi gelişme-miştir.) * Çok tanrılı dinler görülür. * İlk vezirlik (kâtip) sistemi Mısırlılar'da görülür. * Ahiret inancı kuvvetlidir. Bu nedenle mumyacılık ve anıt-mezar (piramit) yapımı gelişmiştir. * Tıp, eczacılık, kimya, matematik, geometri, takvim, hiyeroglif (resim yazısı) gelişmiştir. * M.Ö. 1280'de Hititler ile yaptıkları ve Suriye'yi paylaştıkları "Kadeş Antlaşması" bilinen ilk dostluk ve ittifak, aynı zamanda ilk yazılı antlaşmadır. * Keops, Kefren önemli piramitlerdir.

8
0
0
Yorum Yaz